Salix Alba “Tristis” (Wierzba biała 'Tristis’)

Salix Alba “Tristis” (Wierzba biała 'Tristis’)

Wierzba biała (Salix alba L.)  - w. srebrna, w. pospolita (Salix alba L.) – gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych.

Wierzba biała (Salix alba L.)  – w. srebrna, w. pospolita (Salix alba L.) – gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych.

Biologia i Ekologia – Rodzimym obszarem jej występowania jest Europa, Azja i Afryka Północna (Algieria, Maroko), rozprzestrzenia się też gdzie indziej. W Polsce pospolita na całym terytorium. Zazwyczaj rośnie na brzegach rzek, przy rowach bądź innych miejscach o bardzo wilgotnym podłożu. Status gatunku we florze Polskigatunek rodzimyGatunek typowy w obrębie swego rodzaju.
Drzewo szybko rosnące i dość krótkowieczne. Rośnie przede wszystkim w lasach łęgowych wzdłuż rzek, często tworząc tam wraz z topolami duże skupienia. Preferuje okresowo zalewane, piaszczyste gleby. Występuje również wzdłuż dróg, nad stawami. Często jest sadzona. Dochodzi w górach do wysokości ok. 800 m n.p.m. W Polsce rośnie 28 gatunków wierzb i niezliczona liczba odmian, hybryd i mieszańców, porastających miedze, pola, obejścia domostw, lasy i miasta. Najczęściej spotykana jest wierzba biała, dorastająca do 25 metrów wysokości. Częściej jednak kojarzona i widziana jest jako ogłowiony pień z szaloną „fryzurą”, wytworzoną przez bujnie rosnące we wszystkie strony witki. Na wsiach bowiem konarami i gałęziami wierzby palono w piecach – ponoć nie ma smaczniejszego i bardziej rumianego pieczywa, jak chleb upieczony w piecu opalanym suszoną wierzbiną. Popularną i bardzo lubianą odmianą wierzby białej jest wierzba płacząca, której długie pędy i szumiące listki przywołują nostalgiczne skojarzenia, a jej niska korona bywa zaproszeniem do długich, romantycznych spotkań.

Pokrój –  Drzewo osiągające wysokość do 30 m. Korona szerokorozłożysta. Posiada krótki, często pochyły pień, od którego wznoszą się konary. Często w pniu starszych drzew występują spróchniałe dziuple. Gałęzie giętkie.

Pień – Kora jest ciemnoszara, popękana. Drewno bardzo miękkie i łatwo próchniejące. Roczne gałązki cienkie. Są bardzo smukłe. Mają szarą barwę. Są delikatnie owłosione przez cały rok. Pąki są wąskie i spłaszczone.

Liście –.Wąskie, lancetowate o długości około 8 cm. Młode liście obustronnie jedwabiście owłosione, starsze tylko na spodniej stronie. Młode listki są żółte. Latem górna strona liści ciemnozielona, spodnia srebrzysta.

Kwiaty – Jest rośliną dwupienną, kwiaty zebrane w kwiatostany zwane kotkami, lub zwyczajowo baziami. Kotki żeńskie w nasadzie luźnokwiatowe, o języczkowatych i nietrwałych przysadkach jasnordzawego koloru. Kwiaty z 1 gruczołem miodnikowymsłupek nagi z siedzącą zalążniąKotki męskie z jednobarwnymi przysadkami, dwoma gruczołami miodnikowymi i 2 pręcikami o nitkach owłosionych w dolnej części.

Owoce – Filcowato owłosiona szara torebkaNasiona bardzo drobne z pęczkiem srebrnych włosków, rozsiewane przez wiatr.

Znaczenie użytkowe
Surowiec zielarski: kora (Cortex Salicis) zawiera flawonoidykwasy organiczne oraz glikozydy. Najważniejszym z nich jest glikozyd fenolowy – salicyna. Korę zbiera się z 2 – 3 letnich gałęzi wczesną wiosną, gdy ruszają soki i łatwo jest ją oddzielić od drewna. Korę suszyć można zarówno w ciemnych, jak i jasnych pomieszczeniach. Do celów leczniczych wykorzystywana może być również kora wierzby kruchejwierzby purpurowejwierzby pięciopręcikowej i wierzby wiciowej.
Działanie: salicyna ma silne działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i ściągające. Wykorzystywana jest przy takich dolegliwościach i chorobach, jak: ból głowyprzeziębienie przebiegające z gorączką, różne choroby reumatycznemiażdżyca. Obecnie już nie pozyskuje się do celów leczniczych kory wierzby, gdyż jest zastępowana syntetycznie produkowanym kwasem acetylosalicylowym (nazwa handlowa „Aspiryna”, „Polopiryna”). W medycynie ludowej wykorzystywano korę wierzby również do leczenia nerwobólów i jako środka ułatwiającego zasypianie i uspokajającego.
Drewno jest powszechnie wykorzystywane jako materiał opałowy.
Jest często nasadzana przy drogach, na wałach przeciwpowodziowych oraz na brzegach rzek w celu ich umocnienia i zabezpieczenia przed osuwaniem ziemi. Dzięki silnie rozbudowanemu systemowi korzeniowemu i szybkiemu wzrostowi nadaje się również do rekultywacji terenów i wysypisk śmieci.
Jako roślina pobierająca z podłoża bardzo duże ilości wody sadzona jest na terenach podmokłych i bagnach w celu ich osuszenia.

Znaczenie biblijne – – symbol czystości, radości, świętowania, Wierzba (bez rozróżnienia gatunku) wymieniona jest w kilku księgach BibliiKpł 23,40Iz 15,7Hi 40,22Am 6,14. W Ziemi Świętej występują dwa gatunki wierzb: wierzba ostrolistna i wierzba biała, opisy dotyczą więc jednej z nich, lub obydwu. Ponadto w Biblii często wierzba mylona jest z topolą eufracką. W Talmudzie wierzba jest jednym z czterech gatunków roślin, z których gałązek Żydzi tworzą bukiet lulaw noszony podczas święta Sukkot.
Wierzba symbolizuje również zmartwychwstanie, bowiem jako pierwsza pokrywa się na wiosnę soczystymi, zielonymi liśćmi i puszystymi baziami, przez co stanowi niezaprzeczalny dowód na to, że nadchodzi wiosna.

Ciekawostki – Drewno wierzbowe od dawna pojawia się w moich pracach. Pod wpływem żywicy nabiera niemalże bursztynowego koloru. Wierzbowa biżuterię często wybierana jest przez klientów ze Stanów Zjednoczonych na prezent na 9-tą rocznicę ślubu, jako symbol harmonii w relacjach.