Cedrus libani 'Fastigiata’ (Cedr libański 'Fastigiata’)

Cedrus libani 'Fastigiata’ (Cedr libański 'Fastigiata’)

Cedr libański (Cedrus libani ) - gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych.

Cedr libański (Cedrus libani ) – gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych.

Biologia i ekologia

Naturalnie występuje w łańcuchach górskich na terenie LibanuSyrii i Turcji. Rośnie w lasach na wysokości do 1300–1500 m n.p.m. Od czasów starożytnych był intensywnie wycinany jako cenny materiał budulcowy, tak, że obecnie jest rzadki. Jest uprawiany w wielu krajach świata, w Europie tylko w regionach o łagodnym klimacie, w Europie Zachodniej nieraz tworzy całe zagajniki. Sprowadzony został do Europy w XVI wieku. Wiecznie zielone, duże drzewo iglaste o grubym pniu, spłaszczonym wierzchołku, poziomo rozłożonych konarach i zwisających gałęziach. Uroku dodają mu liczne, jasnobrązowe, okrągłe, stojące szyszki przypominające ule dzikich pszczół. Drewno cedrowe charakteryzuje się typowym czerwonobrązowym odcieniem. Jest zasadniczo bezsęczne.

Pokrój –  Młode drzewa mają stożkową koronę, u starszych rozrasta się ona szeroko i górą jest raczej płaska. Drzewo osiąga wysokość do 42 m. Pędy bardzo delikatnie omszone, kora czarnobrunatna, gęsto spękana i pręgowana. Może żyć 2–3 tysięcy lat, a średnica pnia może dochodzić do 2–3 m. Wzniesiona, prosta, gruba. U nasady ma nawet 1,4 cm średnicy. W dolnej części jest purpurowo-fioletowa, w górnej części zielona i naga.

Liście – Ciemnozielone, bardzo miękkie, zebrane w pęczki po 10-20 sztuk. Wyrastają głównie na krótkopędach. Mają długość 1,5–3,5 cm

Kwiaty – Rozdzielnopłciowe. Kwiaty męskie zebrane są wyprostowane, żółte kłosykwiaty żeńskie w jajowate wyprostowane kłosy o czerwonej barwie.

Owoce – szyszki beczułkowate, o długości 8–10 cm i dość płaskim wierzchołku.

Znaczenie użytkowe  

Lecznictwo -Olej ten wyróżnia się na tle innych olejów roślinnych swoim bogactwem składników odżywczych, takich jak kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy E i K, a także minerały, takie jak cynk i miedź. Kosmetyka – W kosmetyce olej cedrowy jest wykorzystywany do pielęgnacji skóry i włosów. Ma działanie nawilżające, łagodzące i regenerujące. Spotykany w kosmetykach starożytnego Wschodu od zarania dziejów olejek cedrowy, dzisiaj obok olejku sandałowego, jest nieodzownym składnikiem zapachów typu drewno. Przemysł – kosmetyczny, budowa statków i galanterii drewnianej. Ogrodnictwo – uprawiany jako roślina w ogrodach.

Znaczenie biblijne

 W Księdze Izajasza (35,2) cedr nazywany był „chwałą Libanu”, w poezji symbolizował dostojeństwo, siłę i majestat (Ez 31,2-9). Najbardziej kojarzony z cedrem jest król Salomon, który rozprawiał o drzewach „od cedrów na Libanie aż do hizopu rosnącego na murze” (1 Krl 4,33). Do budowy Świątyni Jerozolimskiej sprowadził duże ilości cedrów libańskich (1 Krl 5,20), a oprócz tego wzniósł budowlę z drewna cedrowego nazywaną „Domem Lasu Libanu” (1 Krl 7,2). W Księdze Psalmów (92,13-14): „Sprawiedliwy zakwitnie jak palma, rozrośnie się jak cedr na Libanie. Zasadzeni w domu Pańskim rozkwitną na dziedzińcach naszego Boga.

W Piśmie Świętym majestatyczny cedr symbolizuje siłę i niezniszczalność, okazałość i szlachetność, długowieczność i potęgę, piękno i wyniosłość, dostojeństwo i majestat. Przeciwstawia się temu, co przemija i umiera.

Ciekawostki – Cedr występuje w herbie Libanu. Nazwa cedr wywodzi się od arabskiego słowa kedron, które oznacza moc.